Sollicitatiegesprek in België: voorbereiden en vragen

"Hoeveel wilt u verdienen?" Op die vraag lopen de meeste gesprekken vast, en in België ligt dat niet aan de zenuwen. Van de 3.441 Belgische vacatures die op 3 november 2026 op Carisly openstonden, noemden er 37 een loon. Dat is ongeveer één op de honderd. Wie op gesprek gaat, weet dus meestal niet wat de werkgever van plan is te betalen, terwijl die het wel van jou wil horen.

Over hoe je binnenkomt, wat je aantrekt en hoe je een stevige hand geeft, vind je genoeg. Deze gids gaat over wat in België anders loopt: het loon en de voordelen, de taal, en de vragen die een werkgever niet mag stellen. De cijfers komen uit de vacatures die we elke dag direct bij Belgische werkgevers ophalen.

De eerste keer lees je wat ze vragen. De tweede keer lees je wat ze niet zeggen: staat er een loon, een uurrooster, een plaats van tewerkstelling, een taal? Wat ontbreekt, wordt je eigen vraag aan het eind van het gesprek.

Zoek daarna op hoe het bedrijf zichzelf beschrijft en wat het de laatste maanden in het nieuws bracht. De VDAB raadt aan minstens tien minuten vroeger te komen en het telefoonnummer van je contactpersoon bij de hand te hebben. Klinkt vanzelfsprekend, maar wie in de file staat en niemand kan verwittigen, begint het gesprek met excuses.

In Vlaanderen is dat meestal Nederlands, in Brussel ligt het open. Van de 727 open vacatures in Brussel op Carisly (3 november 2026) waren er 384 in het Engels geschreven, 103 in het Nederlands en 50 in het Frans; bij de rest ging het om een andere taal of konden we het niet vaststellen. Een Engelse vacature betekent niet vanzelf een Engels gesprek. Vraag het daarom als je wordt uitgenodigd: "In welke taal verloopt het gesprek?" Dat is geen domme vraag, en je bereidt je beter voor als je het weet.

Wordt het Engels of Frans, oefen dan vooral het begin en het einde in die taal. Je voorstelling en je eigen vragen kun je vooraf uitschrijven en hardop zeggen. Het midden van het gesprek kun je niet voorspellen, dus daar helpt een tekst uit het hoofd weinig.

De VDAB deelt een gesprek op in een begin, een deel over je motivatie, een deel over je vaardigheden en een afsluiting. In de praktijk komen deze vragen het vaakst terug:

• Vertel eens iets over jezelf.
• Waarom wil je hier werken, en wat weet je over ons?
• Waarom ben je bij je vorige werkgever weggegaan?
• Geef een voorbeeld van een moeilijke situatie op het werk en wat je deed.
• Hoeveel wil je verdienen?
• Heb je zelf nog vragen?

Bij de vraag over een moeilijke situatie werkt een kort verhaal beter dan een opsomming van eigenschappen: wat er gebeurde en wat jij toen deed. Bereid er twee voor, uit verschillend werk. Wie het hardop wil oefenen, kan dat met onze gesprekstrainer.

StudentJob raadt aan om in het gesprek niet te veel op het loon te focussen. Wij vinden dat het in België andersom moet. Als bijna geen enkele vacature een bedrag noemt, is het gesprek de enige plek waar je het hoort, en wie er niet naar vraagt, tekent soms een contract zonder te weten waar hij aan begint.

Noem een bedrag als ze ernaar vragen, en noem het in bruto per maand: zo rekent een werkgever, en de studentendienst van KU Leuven geeft hetzelfde advies. Geef liever een vork dan één getal. De VDAB raadt aan je marktwaarde op te zoeken voor je gaat, en een onder- en een bovengrens te bepalen.

Het brutoloon is in België maar een deel van wat je krijgt. Maaltijdcheques, een eindejaarspremie, een hospitalisatieverzekering, een bedrijfswagen of een gsm-abonnement kunnen samen veel schelen. In de 3.441 Belgische vacatures op Carisly noemden er 239 een bedrijfswagen, 202 een aanvullend pensioen en 169 een eindejaarspremie (3 november 2026). Maaltijdcheques herkennen we nog niet apart, dus die kunnen we niet tellen. Vraag aan het eind dus niet alleen naar het loon, maar ook: "Welke extralegale voordelen horen bij deze functie?" Hoe vakantiegeld werkt als je van werkgever wisselt, staat in de gids vakantiegeld berekenen.

Er staan nu ruim 4.100 open vacatures bij ruim 600 Belgische werkgevers op Carisly, rechtstreeks van de werkgever en zonder uitzendkantoren.

Volgens de VDAB zijn vragen over je privéleven en vragen die tot discriminatie kunnen leiden niet toegelaten. Ze noemen je burgerlijke staat, je gezin, je seksuele geaardheid, je gezondheid, je afkomst, je geloof en je politieke voorkeur. Unia, de openbare instelling voor gelijke kansen, zet de wetten op een rij waar die regels uit komen: de antiracismewet van 1981, en de antidiscriminatiewet en de genderwet van 2007. Onder die genderwet valt ook zwangerschap.

Krijg je toch zo'n vraag, dan mag je vragen wat die met de functie te maken heeft, of beleefd zeggen dat je dat te persoonlijk vindt. Wat het je kost om dat te doen, kan niemand je vooraf zeggen.

Vraag voor je vertrekt wanneer en hoe je iets hoort, en of er nog een test of een tweede gesprek volgt. Hoor je niets op de afgesproken dag, bel of mail dan zelf. Krijg je een nee, vraag dan waarom: de VDAB raadt dat ook aan, en het antwoord helpt bij het volgende gesprek.

Hoe lang Belgische werkgevers gemiddeld nodig hebben om te beslissen, weten we niet. We volgen Belgische vacatures nog niet lang genoeg om te zeggen hoe snel ze sluiten. Wat we wel zien: van de Belgische vacatures die in oktober 2026 werden geplaatst, kwamen de meeste op donderdag (429) en vrijdag (403) en de minste op zondag (107). Wie aan het eind van de week zijn vacatures in Antwerpen of Brussel bekijkt, ziet de meeste nieuwe.

Schreef je je brief nog niet, dan staat in de gids over de sollicitatiebrief in welke taal en hoe lang.

Veelgestelde vragen

Bronnen: VDAB: tips en voorbeelden voor je sollicitatiegesprek · VDAB: voorbeeld van een sollicitatiegesprek · Unia: wat zegt de wet over discriminatie?