Ontslagen, wat nu? Wat je in de eerste weken regelt

Het gesprek duurt vaak maar tien minuten. Daarna zit je in de auto of op de fiets met een hoofd vol vragen: krijg ik een uitkering, moet ik iets tekenen, hoe snel moet ik weer werk hebben?

Een paar dingen hebben een harde termijn. De rest kan wachten tot je weer helder denkt.

Krijg je een vaststellingsovereenkomst voorgelegd, neem hem dan mee naar huis. Geen werkgever kijkt daar vreemd van op. En ook na het tekenen heb je nog 14 dagen bedenktijd, waarin je de overeenkomst schriftelijk kunt ontbinden zonder een reden te geven. Staat dat recht niet in de tekst, dan wordt de termijn drie weken.

Laat de overeenkomst lezen door je vakbond, je rechtsbijstandverzekering of een arbeidsrechtadvocaat. Vaak betaalt de werkgever een bijdrage in die kosten (vraag ernaar, het staat zelden vanzelf in het eerste voorstel). De zin die het meest uitmaakt voor je WW is die over het initiatief: daar moet staan dat het ontslag van de werkgever uitgaat en dat jou niets te verwijten valt. Kijk ook of de einddatum de opzegtermijn respecteert. Is die te vroeg, dan schuift het UWV je uitkering op.

Ontslaat je werkgever je, dan heb je meestal recht op een transitievergoeding. Dat geldt vanaf je eerste werkdag, ook als een tijdelijk contract niet wordt verlengd. De wet rekent met een derde maandsalaris per gewerkt jaar en naar rato voor de maanden daarboven: na vijf jaar dienst is dat ongeveer anderhalf maandsalaris. Vakantiegeld en vaste toeslagen tellen mee in dat maandsalaris, en dat wordt in een eerste berekening nog wel eens vergeten.

Het wettelijke bedrag is een ondergrens. Bij een vaststellingsovereenkomst wordt er vaak meer afgesproken, zeker als je werkgever haast heeft met de reorganisatie.

Dit is de termijn die je niet wilt missen. Je kunt WW aanvragen bij het UWV vanaf een week voor je eerste werkloze dag en uiterlijk een week daarna. Wie later is, krijgt mogelijk een tijd minder of helemaal niets.

Je moet in de 36 weken voor je ontslag minstens 26 weken hebben gewerkt. De uitkering is de eerste twee maanden 75% van je dagloon en daarna 70%, en duurt minimaal drie maanden en maximaal twee jaar, afhankelijk van je arbeidsverleden. Tijdens de WW vraagt het UWV minstens vier sollicitatieactiviteiten per vier weken. Bewaar je bewijs, want ze vragen het op. De precieze regels voor jouw situatie staan op uwv.nl.

Veel loopbaanadviseurs raden aan om eerst rustig af te kicken voordat je gaat solliciteren. Wij zouden die rust kort houden. Niet omdat een gat op je cv rampzalig is, maar omdat vacatures snel weg zijn.

Dat zien we in onze eigen cijfers. Van de vacatures die werkgevers de afgelopen drie maanden plaatsten en die inmiddels weer gesloten zijn, stond de helft korter dan 22 dagen online. Een kwart was na 10 dagen al weg. Wie een maand wacht, mist dus een groot deel van wat er nu openstaat.

Hoe lang een gat op je cv werkgevers echt afschrikt, weet eerlijk gezegd niemand goed. Sommige recruiters vragen er nooit naar, anderen beginnen er het gesprek mee.

Wie meteen alle vacaturesites afstruint, raakt overspoeld. Schrijf eerst op wat je minimaal moet verdienen (met je vaste lasten erbij, niet uit je hoofd) en hoeveel dagen thuiswerken of reistijd je aankunt. Elke vacature leg je daarnaast. Twijfel je of je hetzelfde werk wilt blijven doen, dan is dit het moment om die twijfel serieus te nemen, maar zoek dan wel in beide richtingen tegelijk.

Op de grote vacaturesites komt een flink deel van de vacatures van uitzend- en recruitmentbureaus. Soms is dat handig. Vaak zit er een extra schakel tussen jou en de werkgever, weet je niet voor wie je solliciteert en gaat je cv naar meerdere partijen.

Werkgevers zetten hun vacatures eerst op hun eigen website of in hun eigen wervingssysteem, met de echte contactpersoon erbij. Carisly haalt elke dag de vacatures op bij ruim 1.400 Nederlandse werkgevers en laat bureaus en vacaturesites weg. Wat ons daarbij opviel: van de vacatures die de afgelopen acht weken werden geplaatst, kwam 21% op een dinsdag en nog geen 3% in het weekend. Zoeken op zondag levert dus weinig nieuws op; doordeweeks wel.

Daarnaast werkt het oude netwerk nog steeds:

• Kijk bij concurrenten en leveranciers van je oude werkgever. Zij zoeken vaak precies jouw ervaring.
• Laat oud-collega's weten dat je zoekt, met één zin over wat voor werk. Een vaag "ik sta open voor iets nieuws" onthoudt niemand.
• Valt je ontslag onder een reorganisatie bij een groot bedrijf? Vraag of er een outplacementtraject is. Dat betaalt de werkgever meestal.
• Maak een lijstje van werkgevers in je regio waar je graag zou werken en kijk elke week op hun vacaturepagina.

In bijna elk sollicitatiegesprek komt het: waarom ben je weg bij je vorige werkgever? Bij een reorganisatie of faillissement is het makkelijk. Zeg het in één zin en ga door naar wat je zoekt.

Was het persoonlijker, houd het feitelijk en zonder verwijten. "We verschilden van mening over de richting van de afdeling, en ik zoek een plek waar ik meer zelf kan oppakken" werkt beter dan een lang verhaal. Die zin kun je vanavond al opschrijven en morgen hardop oefenen, voor de spiegel of tegen iemand die je vertrouwt.

Veelgestelde vragen

Bronnen: UWV: WW-uitkering · UWV: sollicitatieplicht · Rijksoverheid: ontslag