Werken in de kinderopvang: met of zonder diploma beginnen

Bijna iedereen die overweegt in de kinderopvang te gaan werken, stelt eerst dezelfde vraag: mag dat zonder diploma? Ja. Alleen niet als volledig gekwalificeerd pedagogisch medewerker, en niet zonder een paar formulieren vooraf. Er zijn twee manieren om zonder diploma binnen te komen, en ze verschillen vooral in hoeveel uur je krijgt en of je er na een paar jaar een diploma aan overhoudt.

Iedereen die in de kinderopvang werkt, moet ingeschreven staan in het Personenregister kinderopvang. Dat geldt ook voor stagiairs, uitzendkrachten en vrijwilligers. Je schrijft je in via DUO, en daarvoor heb je een Verklaring Omtrent Gedrag nodig die niet ouder is dan twee maanden. Vraag hem dus niet maanden van tevoren aan "voor de zekerheid", want dan is hij te oud op het moment dat je een baan hebt. Via het register word je daarna doorlopend gescreend op strafbare feiten die werken met kinderen in de weg staan.

Sinds 1 januari 2025 is er ook een taaleis. Op een kinderdagverblijf moet je Nederlands spreken en gesprekken voeren op minimaal niveau 3F (of B2). Op de buitenschoolse opvang is dat 2F (of B1), en daar volstaat een havo-diploma of een mbo-diploma op niveau 2, 3 of 4 als bewijs. Wie vóór 1965 is geboren en geen diploma of certificaat heeft, krijgt tot 1 januari 2028. Welke bewijsstukken gelden, vraag je aan je werkgever: die moet het controleren.

Welke opleidingen precies kwalificeren, staat in de cao Kinderopvang. Die lijst is lang en verandert af en toe, dus zoek je eigen diploma op in de diplomacheck op kinderopvang-werkt.nl, de site van de sector zelf.

Werk je met baby's, dan moet je daar sinds 2025 ook apart voor geschoold zijn. Dat geldt ook voor invalkrachten en tijdelijke medewerkers. Vraag bij een vacature op een babygroep dus of die scholing erbij hoort, en wie hem betaalt.

De eerste manier is een leer-werkbaan. Je werkt als pedagogisch medewerker in opleiding (meestal BBL), krijgt salaris en haalt intussen je diploma. Werkgevers noemen het ook zij-instroom of een leer-werktraject. De regels laten daar ruimte voor: tot 1 juli 2028 mag maximaal de helft van de medewerkers op een locatie in opleiding zijn, zolang ten minste de helft volledig gekwalificeerd is.

De tweede manier is een baan als groepsondersteuner of pedagogisch assistent. Die functie is bedoeld voor mensen zonder diploma op mbo-niveau 3. Je helpt bij activiteiten, opruimen en lichte verzorging, maar de verantwoordelijkheid voor de groep ligt bij een ander. Op de buitenschoolse opvang kan het iets verder gaan: daar mag een medewerker met een ander diploma meetellen in de bezetting als hij of zij een pedagogische module heeft afgerond.

Veel adviezen zeggen: begin als invalkracht of vrijwilliger en kijk of het bevalt. Voor wie net ontslagen is of snel inkomen nodig heeft, vinden wij dat een slecht advies. Een invalpool geeft je wisselende uren en geen opleiding, en na een jaar sta je nog op dezelfde plek. Kies als het kan een leer-werkbaan, ook als het eerste jaar zwaar is. Op 23 oktober 2026 stonden er op Carisly 10 open vacatures voor pedagogisch medewerker in opleiding of zij-instroom, bij 5 verschillende werkgevers. Voor groepsondersteuner was dat er 1. Van alle vacatures voor pedagogisch medewerker ging ongeveer 1 op de 6 over invallen, flexwerk of oproepwerk.

Wat er na 1 juli 2028 gebeurt met die ruimte voor mensen in opleiding, staat niet op de pagina van de Rijksoverheid, en wij weten het ook niet. Begin je nu aan een opleiding van een paar jaar, vraag de werkgever dan in het gesprek wat zij doen als die grens verandert.

We keken naar de open vacatures voor pedagogisch medewerker op Carisly (23 oktober 2026). Ongeveer 4 op de 10 noemen een salaris. De twee bedragen die het vaakst voorkomen: € 2.681 tot € 3.684 en € 2.681 tot € 4.052 bruto per maand. Samen zijn dat 51 van de 85 vacatures met een salaris. Dat ze zo op elkaar lijken, komt waarschijnlijk door de cao Kinderopvang, die de loonschalen vastlegt. Tussen werkgevers verschilt het beginbedrag dus weinig.

Maar dat bedrag zegt weinig over wat er op je rekening komt. Van de vacatures waarin het aantal uren staat, gaat 65% tot minder dan 32 uur per week. In vacatures voor de buitenschoolse opvang ligt de bovengrens in de helft van de gevallen op 23 uur of lager, in de andere vacatures op 28 uur. Vraag dus altijd op hoeveel uur het bedrag in de vacature gebaseerd is, en reken het om naar je eigen uren. Wie vanuit een fulltime baan komt, ziet dat verschil pas op het eerste loonstrookje als hij of zij het niet vooraf uitrekent.

De bso is de makkelijkste ingang: een lagere taaleis, en meer ruimte voor mensen met een ander diploma. Daar staat tegenover dat de diensten om de schooltijden heen liggen, met minder uren per week. Zoek je een volledig inkomen, dan is een kinderdagverblijf, of een combinatie van beide bij dezelfde werkgever, meestal de betere keuze.

De sector is geconcentreerd. Van de open vacatures voor pedagogisch medewerker op Carisly kwam op 23 oktober 69% van vijf organisaties. Wie in de buurt van een van die grote organisaties woont, heeft vaak meer aan hun eigen vacaturepagina dan aan een algemene zoekopdracht. Per provincie stonden de meeste in Noord-Brabant, Gelderland en Noord-Holland. Flevoland had er relatief veel, met 25, en Utrecht maar 8.

De timing wijkt af van de rest van de arbeidsmarkt. Over alle vacatures gerekend komen de meeste op dinsdag online. Van de vacatures voor pedagogisch medewerker met een plaatsingsdatum tussen 24 augustus en 18 oktober 2026 kwam 30% op maandag online en 25% op donderdag, en in het weekend geen enkele. Kijk dus op maandagavond.

Op Carisly staan nu ruim 21.000 open vacatures bij ruim 1.400 werkgevers, rechtstreeks van de werkgever en zonder uitzendbureaus. Voor deze sector kijk je direct bij pedagogisch medewerker of in het bredere overzicht kinderopvang. Zit je in de WW, lees dan ook wat er telt voor de sollicitatieplicht; een sollicitatie op een leer-werkbaan is gewoon een sollicitatie.

Lang open blijven ze niet, maar ook niet korter dan gemiddeld. Van de vacatures voor pedagogisch medewerker die tussen 21 september en 4 oktober geplaatst waren, was op 23 oktober 23% offline, de helft daarvan binnen 16 dagen. Over alle vacatures in dezelfde periode was dat 27%, met 15 dagen.

Veelgestelde vragen

Bronnen: Rijksoverheid: opleiding en ondersteuning medewerkers kinderopvang · Rijksoverheid: taaleis kinderopvang · Rijksoverheid: Personenregister kinderopvang · Rijksoverheid: VOG voor de kinderopvang aanvragen · Kinderopvang Werkt: aan de slag als groepsondersteuner · Kinderopvang Werkt: kwalificatie-eisen en diplomacheck